Układ mięśniowy i stawowy

W skład układu mięśniowego wchodzą dwa rodzaje mięśni: mięśnie gładkie, znaj­dujące się w narządach wewnętrznych (w żołądku, jelitach i innych narządach), które nie podlegają naszej woli, oraz mięśnie poprzecznie prążkowane (mięśnie koń­czyn i tułowia) nazywane szkieletowymi, które kierują ruchami ciała, a ich czynność podlega naszej woli.

W zależności od budowy morfologicznej, a także pełnionych funkcji, mięśnie dzielą się na różne grupy: prostowniki i zginacze, przywodzące i odwodzące, mięśnie głębo­kie i powierzchniowe. Każdy mięsień, nie­zależnie od jego formy, funkcji i położenia, zbudowany jest podobnie, posiada część kurczliwą i ścięgnistą. Część kurczliwa — brzusiec — jest bogato unerwiona i unaczyniona, składa się z włókien mięś­niowych, zawierających włókienka kurcz­liwe, które są zgrupowane w pęczki.

Płaskostopie u małych dzieci. U nie­mowląt i małych dzieci płaskie stopy są zjawiskiem jeszcze fizjologicznym. Wy-sklepienie stopy wykształca się wówczas, gdy dziecko zaczyna coraz więcej chodzić. O płaskostopiu można zatem mówić do­piero po ukończeniu 4—5 roku życia. Wy­kształcaniu się podbicia stopy u dziecka sprzyjają ćwiczenia rehabilitacyjne, które można prowadzić w domu pod kontrolą lekarza lub magistra rehabilitacji. Dlatego bardzo korzystne jest następujące postę­powanie: chodzenie boso i chodzenie na paluszkach w domu po podłodze, a w cie­płej porze roku po trawniku, piasku i ziemi, podnoszenie palcami stóp drobnych przedmiotów, np. patyczków. Obuwie dziecka powinno być wygodne i wystar­czająco obszerne, większe od długości stopy co najmniej o 1 cm, dobrze przylega­jące do nogi na podbiciu i w pięcie, dające możliwość poruszania palcami na boki i w górę. Najbardziej odpowiednie obcasy są to tzw. obcasy Thomasa, mające stronę przyśrodkową wydłużoną, aż do miejsca największego wysklepienia stopy, i rów­nocześnie podwyższoną o 4—5 mm, aby przeciwdziałać nawracaniu stopy. Obcas nie powinien być wyższy niż 0,5—2,0 cm.

Tempo wzrostu poszczególnych kości jest różne. Czaszka rośnie szybko, między 12 a 18 miesiącem życia skostnieniu ulegają jej części chrząstkowe, tj. ciemię duże. Małe ciemiączka sutkowe, po obu stro­nach bocznych czaszki, i tylne zarastają już przed urodzeniem lub zaraz po urodzeniu. Czaszka rośnie dopóty, dopóki nie skost­nieją całkowicie szwy między poszczegól­nymi kośćmi pokrywy czaszki, co wystę­puje ok. 6 roku życia, stąd przedwczesne zarośnięcie ciemiączka nie powinno bu­dzić niepokoju.

Li  ijny wzrost dziecka waru n kuje wzrost kręgosłupa, którego krzywizny wykształ­cają się z wiekiem. Stymulujące znaczenie dla rozwoju kości ma aktywność ruchowa dziecka, dzięki której przyrosty kości są szybsze.

Oceny tej dokonuje się za pomocą badań radiologicznych kości nadgarstka i nasady przedramienia. Słaba mineralizacja kości i duża liczba punktów kostnienia sprawiają, że szkielet dziecięcy jest bardziej giętki i elastyczny, dlatego ma większą odporność na wstrząsy i złamania. Kości długie, od których w znacznym stop­niu zależy wysokość ciała, zbudowane są z trzonu, wewnątrz którego znajduje się jama szpikowa, oraz nasad (bliższej i dal­szej). Punkty kostnienia najpierw rozwijają się w trzonach, natomiast później pojawia­ją się w nasadach. Między kostniejącymi nasadami a trzonem przez długi okres roz­woju utrzymuje się chrzestna płytka, zwa­na chrząstką nasadową. W płytce tej na­stępuje dalszy rozwój tkanki kostnej wa­runkujący wzrastanie kości na długość.